Franciszkański Zakon Świeckich

Pokoj i dobro

Sztandar FZŚ poświęcony 11 listopada 1994 roku

REGUŁĄ  ŻYCIA  FRANCISZKANÓW  ŚWIECKICH  JEST  ZACHOWANIE   EWANGELII  JEZUSA  CHRYSTUSA,  NAŚLADUJĄC  ŚW.  FRANCISZKA  Z  ASYŻU, DLA  KTÓREGO  CHRYSTUS  BYŁ  NATCHNIENIEM  I  CENTRUM  ŻYCIA  W   ODNIESIENIU  DO BOGA  I  LUDZI.

Masz  ukończone   16 lat, jesteś  samotny, jesteś   związany   sakramentem  małżeństwa,  a  chcesz ubogacić  swoje  życie  –  Poznaj  św. Franciszka  z  Asyżu  –  On pomoże  i poprowadzi  Cię  na  nowo  w stronę  Boga.  On sam skrzyżuje Twoją rękę  z ręką  Chrystusa.

Ks. Henryk Olszar

 Dziewięćdziesiąt lat

III. Zakonu św. Franciszka w parafii józefowskiej

(1923-2013)

Józefowiec został założony w 1826 roku przez ks. Józefa Bedera i w administracji kościelnej należał do parafii św. Marii Magdaleny w Chorzowie i dekanatu bytomskiego. Od 1894 roku znalazł się w granicach parafii św. Męczenników Jana i Pawła w Dębie oraz w dekanacie mysłowickim. W latach 1920-1925 był kuracją (filią) parafii dębskiej. Od 1925 roku stał się samodzielną parafią św. Józefa Robotnika.

Wierni z Józefowca należeli przy kościele w Dębie do różnych stowarzyszeń i bractw religijnych. Swoją działalność w III. Zakonie św. Franciszka rozpoczęli w 1895 roku. W parafii józefowskiej zakon franciszkański dla świeckich powstał z inicjatywy ks. dra Pawła Michatza, w poniedziałek, 22 kwietnia 1923 roku, organizacyjnie jako oddział polski i niemiecki. Pierwszy proboszcz józefowski był zadowolony z rozwoju III Zakonu Franciszkańskiego.

Jego najstarszym przy parafii józefowskiej – znanym z nazwiska – członkiem był Jan Segiet. 6 września 1903 roku został on przyjęty do organizacji w parafii dębskiej, zaś 9 października 1904 roku złożył tam swojąprofesję jako Bernard. W „Księdze III Zakonu Franciszkańskiego”, założonej przy klasztorze panewnickim, został wpisany pod numerem 4448. Urodził się 18 lutego 1866 roku w Dębieńcu (niem. Dambieniec) – wsi obecnie położonej w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński. Mieszkał na Józefowcu przy ulicy Halera 7 i był żonaty.

W 1927 roku – obok Siegeta – tercjarzami byli następujący mężczyźni – wówczas mieszkańcy Józefowca: Teodor Baron (Józef), Józef Lukowski (Norbert), Franciszek Mibbis (Alfons), Majcher (Melchior) Pondera (Jan Vianney), Jan Wolnik (Wojciech), Józef Klecha (Bernard), Jan Lamik (Błażej), Walenty Morawiec (Piotr), Franciszek Urbanek (Paweł), Wilhelm Wywiół (Antoni), Franciszek Skorupa (Karol), Paweł Szramek (Antoni), Franciszek Zielonka (Józef), Hermann Wróbel (Józef), Wincenty Szeibel (Ludwik), Augustyn Dziuba (Józef), Robert Piontek (Piotr z Alkantary), Piotr Hachula (Franciszek) i Paweł Oslislok (Józef). Wszyscy wymienieni byli żonaci.

Natomiast najstarszą zananą z nazwiska tercjarką była Amalia Tomanek, która 8 grudnia 1889 roku została przyjęta do stowarzyszenia w Bogucicach, zaś 8 lutego 1890 roku złożyła tam swoją profesję jako Domna (od łacińskiego DominusPan). W „Księdze III Zakonu Franciszkańskiego”, przechowywanej w klasztorze panewnickim, została zapisana pod numerem 5190. Przyszła na świat 24 maja 1854 roku w Sansenbergu (tego miejsca nie udało się zidentyfikować), mieszkała przy ulicy Ks. Józefa Bedera 61 i była wdową.

Obok niej najstarszymi tercjarkami w 1927 roku związanymi swą profesją z parafią na Józefowcu były panny, mężatki i wdowy: Franciszka Kopiec (Joanna), Marta Bujoczek (Regina), Paulina Szeliga (Kunegunda), Franciszka Lukowska (Łucja), Albina Gołąbowska (Klara), Eufemia Musik (Franciszka), Rozalia Placek (Benedykta), Joanna Pytlik (Elżbieta), Matylda Kamińska (Franciszka), Paulina Frost (Wiktoria), Maria Kawka (Aniela), Zofia Witala (Elżbieta), Zofia Pucka (Klara) i Maria Pucka (Hiacynta), Karolina Sobora (Jadwiga), Albertyna Fojcik (Elżbieta), Maria Mandzysia (Bibianna), Anna Rzepka (Cecylia) i Maria Rzepka (Klara), Emma Palemba (Scholastyka), Maria Weiss (Teresa) i Marta Weiss (Walburga), Rozalia Broda (Teresa), Marta Faltin (Weronika), Maria Masik (Franciszka), Maria Maszczyk (Salomea), Maria Mędzisz (Bibianna), Maria Morawiec (Łucja), Julianna Muc (Elżbieta), Maria Wendza (Aniela), Agnieszka Painta (Elżbieta), Albina Pietruszka (Ludwika), Franciszka Pollok (Klara), Franciszka Rusecka (Franciszka) i Maria Rusecka (Agnieszka), Karolina Sobora (Jadwiga), Józefa Tondera (Katarzyna), Karolina Weigel (Aniela), Franciszka Wywiół (Kunegunda), Zofia Majusz (Łucja), Marta Piontek (Weronika), Paulina Szmeiduch (Aniela), Paulina Szymura (Teresa), Rozalia Wolnik (Klara), Maria Piwko (Anna), Paulina Stawowy (Kunegunda), Franciszka Glatz (Klara), Emilia Kapiecka (Katarzyna), Maria Augustyniok (Koleta), Gertruda Kunzdorf (Aniela), Franciszka Kopiec (Joanna) i Karolina Heintzel (Katarzyna)[1]. W latach 1890-1922 wstąpiły one do organizacji w Dębie, Bogucicach, Gliwicach, Michałkowicach, Siemianowicach Śląskich, Rudzie i Rybniku-Paruszowcu[2]

Członkowie franciszkańskiej organizacji dla świeckich w Katowicach-Józefowcu realizowali hasło: „Pokój i dobro”. Próbowali zachowywać Ewangelię przez naśladowanie Jezusa Chrystusa ubogiego, pokornego i posłusznego Ojcu oraz przez łączenie elementów modlitewnych z apostolskimi. W dziewięćdziesięcioletniej historii byli oni wspierani przez świętych: Franciszka z Asyżu, Klarę, Elżbietę Węgierską, Ludwika IX króla, Małgorzatę z Kortony, Różę z Viterbo, Rocha, Iwona, Brygidę Szwedzką, Ignacego Loyolę, Kajetana z Thieny, Filipa Neri, Kamila de Lellis, Joannę de Chantal, Anielę Merici oraz błogosławionych: Rajmunda z Llull i Anielę z Foligno

O znaczącej działalności III. Zakonu Franciszkańskiego w parafii w Katowicach- Józefowcu świadczą dziś zabytki materialne: witraż poświęcony św. Franciszkowi z Asyżu i sztandar bractwa.

Życzymy naszym parafialnym Tercjarkom i Tercjarzom odwagi i pokory, dobroci i radości, zaufania Bogu i kochania Go ponad wszystko. Przezwyciężania przeciwności i traktowania ich jako ubogacającego doświadczenia. Wspinania się na wyżyny świętości.

Źródło: Archiwum Parafii św. Józefa Robotnika w Katowicach-Józefowcu, Verzeichnis der Mitglieder des dritten Ordens des Hl. Franziskus aus der Pfarrgemeinde Josefsdorf, Klosterbezirk – Panewniki (rps).


[1] W 1969 roku Karolina Heintzel była najstarszą z żyjących wówczas tercjarek. Zob. APJ, Czciciele św. Franciszka.

[2] Tamże, Verzeichnis der Mitglieder des dritten Ordens des Hl. Franziskus aus der Pfarrgemeinde Josefsdorf, Klosterbezirk – Panewniki.